Yazılı Okuma serisi 2/3
Yazılı okumada her puanın gerekçesi: okumayı nasıl denetlersiniz
Voltran AI yazılıyı okurken her puanın gerekçesini yazar, emin olmadığı puanı size sorar. Gerekçeyi okumayı, puanı onaylamayı ve düzeltmeyi anlattık.
Yazılı Okuma bir kâğıdı okurken her soru için üç şey yazar: öğrencinin yanıtı, verilen puan ve puanın gerekçesi. Emin olmadığı puanları "Kontrol gerekli" diye işaretler ve kararı size bırakır. Siz gerekçeyi okur, puanı onaylar ya da değiştirirsiniz.
Gerekçeli puanlama, yapay zekânın verdiği puanı denetlemenin yoludur. Bir puanın neden verildiğini görmezseniz ona güvenemezsiniz. Aşağıda yazılı kâğıdı okuma yazısındaki 7. sınıf Matematik yazılısı üzerinden gittik. Örnek öğrenci Mert Demir, kurgusal bir öğrenci; 100 üzerinden 77 aldı.

İşaretli kâğıtta neler görünür?
Öğrencinin sonuç sayfasında Öğrenci kağıdı butonuna basın. Taranmış kâğıt solda, cevap anahtarı sağda açılır.

Kâğıdın üzerinde her sorunun yanında puan yazar: 1. soruda 10/10, 2. soruda 8/10. Puan kırıldıysa yanında kısa bir not durur. 2. sorunun notu "Un için işlem gösterilmemiş" idi. Kontrol gereken cevaplar kırmızı bir çerçeveyle işaretlidir ve puanın yanında bir soru işareti vardır.
Bu görünüm, kâğıdı elle okusaydınız yapacağınız işaretlemeye benzer. Önce kâğıda bir göz atıp hangi sorulara bakmanız gerektiğini görürsünüz.
Bir puanın gerekçesi nasıl okunur?
Sonuç sayfasındaki soru listesinden bir soruya tıklayın. Altında o sorunun değerlendirmesi açılır:
- Öğrencinin yanıtı: Voltran AI'ın kâğıttan okuduğu cevap.
- Durum: Doğru, Kısmi ya da Yanlış.
- Verilen puan ve kırılan puan.
- Puan neden verildi? ya da Puan neden kırıldı?: Tek cümlelik özet.
- Puanlama gerekçesi: Değerlendirme kâğıdındaki hangi ölçütün karşılanıp hangisinin karşılanmadığı.

Örnekteki 7b sorusunda öğrenci "3 ay sonra Şubat. Kısıtlama Şubat'ta başlar." yazmış. Voltran AI 0/10 verdi. Gerekçe değerlendirme kâğıdına dayanıyordu: Kâğıt, 3,5'in 3 tam ay ve yarım ay olduğunun açıklanmasını ve kısıtlamanın Mart'ta başlayacağının bulunmasını istiyor. Öğrenci yarım aydan hiç söz etmemiş, sonucu da Şubat diye vermiş. Değerlendirme kâğıdı yalnızca "Şubat" yazılmasını sıfır puan sayıyor.
Gerekçeyi okurken şuna bakın: Voltran AI öğrencinin yanıtını doğru okumuş mu, ve puanı değerlendirme kâğıdındaki hangi ölçüte bağlamış? İkisi de doğruysa puan tutarlıdır.
"Kontrol gerekli" ne demek?
Bazı durumlarda değerlendirme kâğıdı tek bir doğru karar vermez. Voltran AI bu durumlarda bir puan önerir ve soruyu "Kontrol gerekli" diye işaretler. Sonuç sayfasının üstünde kaç sorunun öğretmen kontrolü beklediği yazar.

Örnekteki 3a sorusunda öğrenci devirli sayıların devreden kısmını üst çizgiyle göstermemiş. Son rakamın sağ üstüne kısa bir çizgi koymuş. Değerlendirme kâğıdı "devreden kısım açıkça belirtilmişse kabul" diyor. Voltran AI tam puan verdi ama şu notu düştü: "Bunun 'açıkça belirtilmiş' sayılıp sayılmayacağına karar verilmeli." Kabul etmezseniz öğrenci devirli değerler ölçütünden 5 puan kaybeder.
Kararınızı verince iki yol var:
- Puan uygunsa Bu puanı onayla'ya basın.
- Değilse Değerlendirmeyi düzenle'ye basıp puanı değiştirin.
Değerlendirmeyi düzenle penceresinde puanı, öğrencinin yanıtını, puanlama gerekçesini, puan kırılma nedenini ve kâğıt üzerindeki kısa açıklamayı değiştirebilirsiniz.
Bir puanı Voltran AI'a nasıl sorarsınız?
Öğrencinin sonuç sayfasının sağında bir sohbet var. Bir puana itirazınız varsa buraya yazarsınız.

Örnekte şunu sorduk: "7b'de hiç puan vermemişsin. 7a'da 3,5 ayı doğru bulmuştu; yarım ayı yorumlamasa da bir kısmi puan hak etmiyor mu?"
Voltran AI dört başlıkla cevap verdi. Kısmi puan için en azından "3 ay ve yarım ay" denmesi gerekiyormuş, öğrenci bunu yazmamış. 3,5 ayı bulması 7a'da zaten tam puanla karşılanmış. Önceki hatanın taşınması kuralı burada uygulanmıyormuş, çünkü 7a'daki süre doğru. Cevabın sonunda şunu ekledi: "Yine de bu sayımı kısmi puana değer buluyorsanız, örneğin 2 puan, söylemeniz yeterli; 7b'yi buna göre yeniden puanlarım."
Karar size kalır. Voltran AI kararınızın değerlendirme kâğıdına göre ne anlama geldiğini gösterir.
Sınıf genelinde tutarlılık nasıl korunur?
Yazılının ana sayfasındaki sohbet bütün kâğıtları görür. Okuma bitince Voltran AI burada kâğıtlar arasında farklı karar gerektiren yerleri listeler. Örnekte şu notu yazdı: İki öğrenci 7b'de açıklamasız "Mart" yazmış ve ikisi de 5 puan almış. Cevap anahtarı gerekçesiz cevapları sıfır sayarsa ikisinin puanı da düşer. "İkisine aynı kararı uygulamanızı öneririm."
Bu not, elle okumada en zor işi kolaylaştırır: aynı hatayı yapan öğrencilere aynı puanı vermek. Uygun bulduğunuz puanları sohbete yazarsınız, Voltran AI onaylar. Değiştirmek istediğiniz puanları ilgili öğrencinin kâğıdını açıp düzeltirsiniz.
Denetim için kısa bir yol
Bir sınıfın kâğıtlarını denetlerken şu sırayı izleyin:
- Kağıtlar listesinde "öğretmen kontrolü bekliyor" yazan kâğıtları açın.
- Kontrol gerekli sorularda açıklamayı okuyun, onaylayın ya da düzeltin.
- Puanı kırılan sorularda işaretli kâğıda bakın: Voltran AI yanıtı doğru okumuş mu?
- Ana sohbetteki tutarlılık notlarını okuyun ve aynı durumlara aynı kararı verin.
Denetim bitince sınıfın genel sonucuna geçebilirsiniz: yazılı sonuç analizi. Cevap anahtarı ve ölçütler ne kadar açıksa okuma da o kadar az kontrol ister. İyi bir cevap anahtarının nasıl olduğunu yazılı cevap anahtarı yazısında anlattık.
Sıkça sorulan sorular
Kontrol gerekli etiketi ne anlama geliyor?
Voltran AI'ın bir puanda kararı size bıraktığını gösterir. Sorunun ayrıntısında Öğretmenin kontrol etmesi gereken durum başlığı altında neye karar vermeniz gerektiği yazar. Uygunsa Bu puanı onayla'ya basarsınız.
Bir puanı nasıl değiştiririm?
Öğrencinin sonuç sayfasında soruyu seçip Değerlendirmeyi düzenle'ye basarsınız. Puanı, öğrencinin yanıtını, puanlama gerekçesini ve kâğıt üzerindeki kısa açıklamayı değiştirebilirsiniz.
Voltran AI'a bir puanı neden verdiğini sorabilir miyim?
Evet. Öğrencinin sonuç sayfasındaki sohbete "7b'ye neden puan vermedin?" gibi bir soru yazarsınız. Voltran AI değerlendirme kâğıdındaki ölçütlere dayanarak açıklar ve isterseniz puanı yeniden verir.
Taranmış kâğıdın üzerinde işaretleme görebilir miyim?
Evet. Öğrenci kağıdı butonu taranmış kâğıdı açar. Her sorunun yanında puanı, tik işareti ve puan kırıldıysa kısa bir not görünür. Cevap anahtarı sağda yan yana durur.
Bu yazı yapay zekâ desteğiyle hazırlandı, Voltran AI ekibi kontrol etti.
Yazılı Okuma serisinin yazıları
- 1Yazılı kâğıdı okuma: yapay zekâ ile gerekçeli puanlama
- 2Yazılı okumada her puanın gerekçesi: okumayı nasıl denetlersiniz
- 3Yazılı sonuç analizi: hangi konu tekrar edilmeli
Voltran AI'ı okulunuzda deneyin
Bu yazıda anlattığımız araçları okulunuza özel bir demoda gösterelim.
Demo isteyin

