Okuma hızı ölçme: sesli okuma değerlendirmesi nasıl yapılır?
Okuma hızı, bir dakikada okunan kelime sayısıyla ölçülür. Voltran AI sesli okumayı dinler; hızı, hataları ve okuduğunu anlamayı tek raporda verir.
Okuma hızı, öğrencinin bir dakikada sesli okuduğu kelime sayısıyla ölçülür. Hız tek başına yeterli değildir. İyi bir sesli okuma değerlendirmesi doğru okunan kelimeleri, okuma hatalarını, vurgu ve tonlamayı ve okuduğunu anlamayı birlikte inceler.
Voltran AI'daki Okuma & Değerlendirme aracı bu işi yapar. Öğrenci metni 1 dakika sesli okur, ardından anlama sorularını cevaplar. Voltran AI kaydı dinler ve öğretmene kelime kelime bir rapor hazırlar.

Okuma hızı nasıl ölçülür?
Elle ölçmek için şu adımları izleyebilirsiniz:
- Öğrencinin sınıf düzeyine uygun, daha önce okumadığı bir metin seçin.
- Öğrenciye metni sesli ve normal hızında okumasını söyleyin, süreyi başlatın.
- 1 dakika dolunca okumayı durdurun.
- Okunan kelimeleri sayın, yanlış okunan ve atlanan kelimeleri ayrıca işaretleyin.
- Okumanın nasıl olduğunu not edin: heceleme, tekrar, noktalamada durma, ses tonu.
Bu yöntemde her öğrenciyi ayrı ayrı dinlersiniz. Kelime saymak, hataları ayırmak ve not yazmak da ayrı birer iştir. Okuma & Değerlendirme bu sayımı ve notları sizin yerinize hazırlar, siz yalnızca sonucu incelersiniz.
Okuma & Değerlendirme nasıl çalışır?
Araç Türkçe dersinin 2-7. sınıfları için hazırlanmıştır. Okulunuzda özellik açıksa öğretmen menüsünde Değerlendirme başlığı altında görünür.
Öğrenci ne yapar?
Öğrenci kendi uygulamasında Okuma & Değerlendirme sayfasını açar ve sınıfının metnini seçer. Kendisine eşlik edecek bir karakter seçer, soruları bu karakter okur. Ekranda şu yönerge çıkar: "Aşağıdaki metni bir dakika boyunca sesli oku. Butona bastığında süre başlar."
Okuma bitince Voltran AI kaydı yazıya döker ve anlama sorularını hazırlar. Öğrenci soruları sesli ya da yazarak cevaplar. Bazı okuma derslerinde öğretmen, okumayı kendi cihazında Sınıfta Başlat ile de yürütebilir. Öğrenci uygulamasındaki diğer araçları öğrenciler için yapay zekâ araçları yazısında anlattık.
Öğretmen ne görür?
Okuma & Değerlendirme sayfasında önce dersi ve sınıfı seçersiniz. Üstte dört kart durur: Öğrenci, Tamamladı, Rapor Hazır ve Başlamadı. Altında her öğrencinin satırı ve durumu yer alır: Henüz Başlamadı, Devam Ediyor, Tamamladı, Rapor Hazır ya da Gönderildi.
Raporu hazır olan öğrencinin satırında Rapor Gör ve Karneyi İndir butonları çıkar. Karne, öğrencinin okuma raporunun PDF hâlidir. Bütün sınıfın karnelerini Karneleri İndir (ZIP) ile tek dosyada alırsınız.
Okuma raporunda neler var?
Raporun en üstünde Okuma Sonuçları kartları durur:
| Kart | Ne gösterir |
|---|---|
| Okunan Kelime | Okunan kelime sayısı ve metnin toplam kelime sayısı (ör. 74/416) |
| Doğru Okunan Kelime Oranı | Doğru okunan kelimelerin okunan kelimelere oranı |
| Yanlış Okunan | Metinden farklı okunan kelimeler |
| Atlanan Kelime | Hiç okunmadan geçilen kelimeler |
| Metinde Olmayıp Okunan | Kayıtta duyulan ama metinde karşılığı olmayan sözler |
| Doğru Cevap Sayısı ve Doğru Yüzdesi | Anlama sorularının sonucu |
Doğru okunan kelime oranı, öğrencinin ulaşmadığı kelimeleri hesaba katmaz. Bu oran okunan kısmın ne kadar doğru okunduğunu anlatır. Metnin ne kadarının okunduğunu Okunan Kelime kartı gösterir. Kartların altında öğrencinin ses kaydı ve bir geri bildirim metni yer alır. Geri bildirimde Güçlü Yönler ve Geliştirilmesi Gereken Alanlar ayrı kutularda yazar.

Okuma kalitesi ve okuma hızı düzeyi
Okuma Kalitesi kartı okumayı dokuz ölçüte göre değerlendirir. Üçü sese bakar: duyulabilir ses tonu, vurgu ve tonlama, noktalama dikkati. Üçü akıcılığa bakar: okuma akıcılığı, kelimeleri bütün okuma, hece tekrarı. Son üçü harf hatalarını sayar: atlanan, eklenen ve karıştırılan harfler. Her ölçütün yanında "Karşılandı" ya da bulunan hata sayısı yazar. Kartın köşesinde karşılanan ölçüt sayısı durur, örneğin 8 / 9.
Okuma hızı bu puana katılmaz. Voltran AI hızı bir düzey olarak verir, geçti-kaldı diye değerlendirmez:
| Dakikada okunan kelime | Düzey |
|---|---|
| 0-27 | Çok yavaş |
| 28-50 | Yavaş |
| 51-73 | Gelişmekte |
| 74-100 | Yeterli |
| 101 ve üzeri | İleri |
Düzeyler her sınıf için aynıdır. Üründeki açıklamaya göre düzey öğrenciyi etiketlemez, yalnızca okumayı tanımlar.

Kelime analizi
Kelime Analizi kartı metni kelime kelime renklendirir:
- Yeşil: doğru okunan kelime.
- Noktalı alt çizgili sarı: harf hatası. Kelimenin bir harfi düşmüş, eklenmiş ya da değişmiş.
- Kırmızı: yanlış okunan kelime.
- Üstü çizili turuncu: hiç okunmayan kelime, genellikle atlanan bir satırdan gelir.
- Gri eğik: metinde olmayan, kayıtta duyulan söz.
Kartın altında bu kelimeler ayrı listelerde durur. Örneğimizde öğrenci "oracıkta" kelimesini "orada", "altına" kelimesini "altında" okumuş.

Okuduğunu anlama
Son kart anlama sorularını gösterir. Her sorunun altında öğrencinin cevabı hem ses kaydı hem yazı olarak durur. Voltran AI cevabı Doğru, Kısmen ya da Yanlış diye işaretler, nedenini bir cümleyle yazar. Yanlış cevapta doğru cevap da görünür.

Raporu düzeltip öğrenciye nasıl gönderirsiniz?
Voltran AI kaydı dinlerken bir kelimeyi yanlış duyabilir. Sınıftaki gürültü ya da yanlış bir başlangıç da kayda karışabilir. Bu yüzden rapor önce öğretmene gelir.
- Raporu Düzenle'ye basın.
- Düzeltmek istediğiniz kelimeye ya da ölçüte dokunun. Örneğin yanlış sayılan bir kelimeyi doğru yapın, bir ölçütü karşılandı olarak işaretleyin.
- Kaydet ile düzeltmeleri saklayın.
- Raporu Yeniden Yaz ile Voltran AI geri bildirim metnini düzeltmelerinize göre yeniden yazar.
Düzeltilen raporun üstünde "Öğretmen tarafından düzeltildi" notu ve tarih görünür. Raporlar hazır olunca öğrenci listesinde gönderilecek raporları seçip Raporları Gönder'e basın. Öğrenci raporu ancak bundan sonra kendi ekranında görür.
Okuma değerlendirmesini sınıfınızda nasıl konumlandıracağınızı düşünüyorsanız öğretmenler için yapay zekâ araçları ve eğitimde yapay zekâ nasıl kullanılır? yazılarına bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Okuma hızı nasıl hesaplanır?
Öğrenci bir metni 1 dakika sesli okur. Siz o sürede okunan kelimeleri sayar, yanlış okunanları ayrıca işaretlersiniz. Voltran AI raporunda okunan kelime sayısını ve doğru okunan kelime oranını verir.
Voltran AI okuma hızını hangi düzeylere ayırıyor?
Dakikada okunan kelime sayısına göre beş düzey var: 0-27 çok yavaş, 28-50 yavaş, 51-73 gelişmekte, 74-100 yeterli, 101 ve üzeri ileri. Düzeyler her sınıf için aynıdır.
Okuma & Değerlendirme hangi sınıflar için var?
Araç Türkçe dersinin 2-7. sınıfları için hazırlanmıştır. Okulunuzda bu özellik açıksa ve bu sınıflarda Türkçe dersine giriyorsanız menüde görünür.
Öğrenci raporunu ne zaman görür?
Rapor önce öğretmene gelir. Siz inceleyip Raporları Gönder'e basana kadar öğrenci kendi ekranında raporu göremez.
Yapay zekânın yanlış saydığı bir kelimeyi düzeltebilir miyim?
Evet. Raporu Düzenle ile bir kelimeye ya da ölçüte dokunup düzeltin, kaydedin. Raporu Yeniden Yaz'a basınca Voltran AI geri bildirim metnini düzeltmelerinize göre yeniden yazar.
Bu yazı yapay zekâ desteğiyle hazırlandı, Voltran AI ekibi kontrol etti.
Voltran AI'ı okulunuzda deneyin
Bu yazıda anlattığımız araçları okulunuza özel bir demoda gösterelim.
Demo isteyin

