Ders Planlayıcı serisi 1/4
Yapay zekâ ile ders planı hazırlama: 40 dakikalık Maarif planı
Maarif Modeli'ne uygun 40 dakikalık ders planı öğrenme çıktısıyla başlar, giriş, ana kısım ve kapanışla ilerler. Voltran AI'da adım adım nasıl hazırlanır?
Maarif Modeli'ne uygun 40 dakikalık bir ders planı, hangi öğrenme çıktısını ve süreç bileşenini ele aldığını yazarak başlar. Sonra dersi giriş, ana kısım ve kapanış olarak böler ve kapanışta öğrencinin öğrendiğini gösteren bir kanıt toplar.
Voltran AI'daki Ders Planlayıcı, siz sınıfı, dersi ve öğrenme çıktısını seçince bu yapıda bir plan yazar. Aşağıda önce iyi bir planın neye benzediğini, sonra Ders Planlayıcı'nın adımlarını anlattık.

Maarif Modeli'ne göre ders planında neler olmalı?
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) öğretim programları her ünite için bir öğrenme-öğretme yaşantısı tarif eder. Ortak metne göre bu yaşantının parçaları şunlardır: temel kabuller, ön değerlendirme, köprü kurma, öğrenme-öğretme uygulamaları ve farklılaştırma. Bir ders planı bu parçaları sınıftaki 40 dakikaya yerleştirir.
Planınızda şu bilgiler bulunmalı:
- Öğrenme çıktısı ve süreç bileşeni. Öğrenme çıktısı, öğrencinin dersin sonunda yapabilmesi beklenen şeydir. Süreç bileşeni ise o çıktının a, b, c gibi harflerle gösterilen küçük adımıdır.
- Beceriler, eğilimler ve değerler. Plana programdaki kavramsal beceri, eğilim ve değer kodlarını yazarsınız. Örneğin KB2.6 Bilgi Toplama Becerisi.
- Ders akışı. Giriş, ana kısım ve kapanış, her birinin süresiyle.
- Öğrenme kanıtı. Çıkış kartı, öz değerlendirme formu ya da kısa bir görev. Ortak metin, ölçmenin öğretimin bir parçası olduğunu ve süreç boyunca yapılmasını ister.
- Araç ve materyal. Derste kullanacağınız kartlar, formlar, ders kitabı sayfası.
İlkokul, ortaokul ve lisede bir ders saati 40 dakikadır. Bu süre MEB'in iki yönetmeliğinde yazılıdır (bağlantılar Kaynaklar bölümünde).
Örnek: 40 dakikalık bir Fen Bilimleri dersi
Örneğin 5. sınıfta "Güneş'in yapısı ve dönme hareketi ile ilgili bilgi toplayabilme" öğrenme çıktısı için bir ders şöyle akabilir:
| Bölüm | Süre | Ne olur |
|---|---|---|
| Giriş | 8 dakika | Öğrenciler Güneş hakkında bildiklerini yapışkan notlara yazar. Siz notlardan ön bilgiyi ve yanlış bilinenleri görürsünüz. |
| Ana kısım | 25 dakika | Gruplar basılı, görsel ve dijital kaynak kartlarını inceler. Kaynakları güvenilirlik ve göz sağlığı açısından sınıflandırır. |
| Kapanış | 7 dakika | Her öğrenci bir çıkış kartına "Güneş'i araştırmak için hangi kaynağı seçerdim, neden?" sorusunun cevabını yazar. |
Süreler bir öneridir. Sınıfınızın hızına göre değiştirirsiniz.
Planlarınızı bir arada tutmak için Maarif Modeli öğretmen dosyası yazımıza da bakabilirsiniz.
Voltran AI ile ders planı nasıl hazırlanır?
1. Yeni Plan Oluştur'a basın
Ders Planlayıcı sayfasının üstünde Yeni Plan Oluştur butonu, altında Ders Planı Kütüphanesi durur. Kütüphanede önceki planlarınızı kartlar hâlinde görürsünüz. Düğme sizi iki adımlı Ders Planı Oluştur sayfasına götürür.
2. Sınıfı, dersi ve öğrenme çıktısını seçin
Önce müfredatı, sonra sınıfı ve dersi seçin. Sınıf listesi 3 yaş grubundan 12. sınıfa kadar gider. Ders seçilince ünitelerin listesi saat rozetleriyle açılır.

Bir üniteyi açın ve öğrenme çıktısını işaretleyin. Çıktının tamamı yerine yalnızca bazı süreç bileşenlerini de seçebilirsiniz. Bir plan tek bir üniteye aittir.
3. Ders saatine siz ya da Voltran AI karar verin
Seçtiğiniz çıktının yanında iki seçenek vardır. Saat gir ile kaç ders saati ayıracağınızı yazarsınız. AI karar versin derseniz Voltran AI uygun saati belirler. Bu seçim, seçtiğiniz bütün satırlara uygulanır. Sonra Devam Et'e basın.
4. Plan tercihlerinizi yazın
İkinci adım Plan Tercihleri'dir. Burada üç şey yapabilirsiniz, hepsi isteğe bağlıdır:
- Dil menüsünden planın dilini seçin.
- Çalışma materyali ekle ile MEB kitabı sayfalarını ya da kendi notlarınızı PDF veya Word olarak yükleyin. Voltran AI planın içeriğini ve etkinliklerini bu kaynaklara göre yazar.
- Plan için istekleriniz kutusuna sınıfınızı anlatın. Örneğin: "Sınıfım orta düzeyde; deney ve grup çalışmalarına ağırlık verin."

Plan Oluştur'a bastığınızda Voltran AI planı yazmaya başlar. Sayfadan ayrılabilirsiniz. Plan hazır olunca kütüphanenizde görünür.
5. Planı okuyun ve sohbetle düzenleyin
Plan sayfasının en üstünde öğrenme çıktısı, saat ve dersin hedefi yazar. Altında araçlar, öğrenme alanı, değerler, kavramsal beceriler ve eğilimler rozet olarak durur.

Her ders 40 dakikalık bir karttır. Kartı açınca Giriş, Ana Kısım ve Kapanış bloklarını görürsünüz. Bir şeyi değiştirmek için sağdaki Sohbet paneline yazın: "3. ders saatinin süresini 20 dakikaya düşür" gibi. Hedefi kalem simgesiyle elle de düzenleyebilirsiniz.
6. Planı bitirin ve indirin
Planı Bitir'e basınca Ders Planı Hazır penceresi açılır. Plan Özeti'nde bölüm sayısı, ders sayısı ve toplam süre yazar. Altındaki çubuk giriş, işleniş ve kapanışa ayrılan payı yüzde olarak gösterir.

İndir menüsünden PDF olarak indir ya da Word olarak indir'i seçin. Plan kütüphanenize de kaydolur; Kütüphaneye git ile önceki planlarınıza dönebilirsiniz.
Genel yapay zekâ sohbet araçlarıyla ders planı hazırlamaktan farkı ne?
Genel yapay zekâ sohbet araçlarına "5. sınıf Güneş konusu için ders planı yaz" dediğinizde öğrenme çıktısı kodunu, süreç bileşenini ve ünitenin saatini sizin vermeniz gerekir. Ders Planlayıcı bunları TYMM programından listeler, siz yalnızca seçersiniz. Plan, kod ve beceri adlarıyla birlikte gelir. Yine de her planı sınıfa girmeden önce okuyun.
Sınıfta farklı bir akış denemek isterseniz ters yüz öğrenme yazımızda örnek bir plan var. Ünite saatlerinden yıllık planı kendiniz nasıl kuracağınızı yıllık plan hazırlama yazısında anlattık. Doğru öğrenme çıktısını seçmek için öğrenme çıktısı ağacı, hazır planı değiştirmek için planı sohbet ederek düzenleme yazısına bakın.
Sıkça sorulan sorular
Ders Planlayıcı kaç dakikalık ders planı hazırlar?
Maarif Modeli programında her ders kartı 40 dakikadır. 2018 programını seçerseniz ders süresini 35 ya da 40 dakika olarak belirleyebilirsiniz.
Bir plana birden fazla ünite koyabilir miyim?
Hayır. Bir plan tek bir üniteye aittir. O ünitenin bir ya da birden fazla öğrenme çıktısını, isterseniz yalnızca bazı süreç bileşenlerini seçebilirsiniz.
Planı Word olarak indirebilir miyim?
Evet. Planı Bitir'e bastıktan sonra açılan pencerede İndir menüsünden PDF ya da Word seçebilirsiniz.
Kaç ders saati ayıracağımı bilmiyorsam ne yapmalıyım?
Öğrenme çıktısının yanındaki AI karar versin seçeneğine tıklayın. Voltran AI saatleri belirler ve plan sayfasında saatin yanına AI belirledi etiketini koyar.
Kendi kitabımı ya da notlarımı plana ekleyebilir miyim?
Evet. Plan Tercihleri adımında Çalışma materyali ekle ile MEB kitabı sayfalarını ya da kendi notlarınızı PDF veya Word olarak yükleyebilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı yapay zekâ desteğiyle hazırlandı, Voltran AI ekibi kontrol etti.
Ders Planlayıcı serisinin yazıları
- 1Yapay zekâ ile ders planı hazırlama: 40 dakikalık Maarif planı
- 2Yıllık plan hazırlama: ünite saatlerini haftalara dağıtmak
- 3Öğrenme çıktısı nedir? Ders planı için doğru çıktıyı seçmek
- 4Ders planı düzenleme: planı sohbet ederek değiştirmek
Voltran AI'ı okulunuzda deneyin
Bu yazıda anlattığımız araçları okulunuza özel bir demoda gösterelim.
Demo isteyin

