Voltran

Ters yüz öğrenme nedir? Örnek ders planıyla ters yüz sınıf

Ters yüz öğrenmede öğrenci konuya evde video ya da okumayla hazırlanır, sınıf süresi uygulamaya kalır. Nasıl uygulandığını 6. sınıf Fen planıyla anlattık.

Voltran AI6 dk okuma

Ters yüz öğrenme, konu anlatımını dersten önceye, öğrencinin evdeki bireysel çalışmasına taşıyan bir öğretim yaklaşımıdır. Öğrenci konuya kısa bir video ya da okumayla hazırlanır; sınıftaki süre soru çözmeye, tartışmaya ve uygulamaya kalır.

İngilizcede flipped learning ya da flipped classroom adıyla geçer. Türkçe kaynaklar ters yüz sınıf ve ters yüz edilmiş öğrenme adlarını da kullanıyor. Aşağıda modelin nasıl işlediğini ve 6. sınıf Fen Bilimleri için örnek bir ders planını bulabilirsiniz.

Ters yüz öğrenme modeli nasıl işler?

Geleneksel derste öğretmen konuyu sınıfta anlatır, öğrenci alıştırmayı evde tek başına yapar. Ters yüz derste bu iki parça yer değiştirir.

Geleneksel ders Ters yüz ders
Konu anlatımı Sınıfta, öğretmen anlatır Dersten önce, kısa video ya da okuma
Alıştırma Evde, ödev olarak Sınıfta, öğretmenin yanında
Öğretmenin rolü Anlatan Rehber, takılan öğrenciye birebir yardım eden
Öğrencinin hızı Sınıfın ortak hızı Videoyu durdurup tekrar izleyebilir

Flipped Learning Network 2014'te yaptığı tanımda bunu şöyle anlatıyor: Doğrudan öğretim grup öğrenme alanından bireysel öğrenme alanına taşınır. Grup alanı da öğretmenin rehberliğinde öğrencilerin kavramları uyguladığı etkileşimli bir ortama dönüşür.

MEB'in FCL Türkiye sitesindeki öğrenme senaryosu da aynı fikri anlatıyor. Senaryoya göre konu anlatımı ödeve dönüşür, sınıf zamanı iş birlikçi çalışmaya, deneylere, münazaraya ve laboratuvar etkinliklerine kalır.

Ters yüz sınıf ile ters yüz öğrenme aynı şey mi?

Günlük kullanımda ikisi aynı anlamda kullanılıyor, ama Flipped Learning Network ikisini ayırıyor. Ona göre bir dersi ters yüz etmek, yani videoyu eve vermek, her zaman ters yüz öğrenme sonucunu doğurmaz.

Ters yüz öğrenme için kurum 4 dayanak sayıyor:

  1. Esnek ortam: Sınıfın düzeni derse göre değişir; grup çalışması da bireysel çalışma da olur.
  2. Öğrenme kültürü: Sınıf süresi konuyu derinleştirmeye ayrılır, merkezde öğrenci vardır.
  3. Amaçlı içerik: Öğretmen neyi kendisinin öğreteceğine, neyi öğrencinin tek başına çalışacağına karar verir.
  4. Profesyonel eğitimci: Öğretmen sınıfta daha az görünür bir rol alır, ama süreci yürüten yine odur.

Yani videoyu eve vermek tek başına yetmiyor. Sınıfta kalan sürenin de uygulamaya dönüşmesi gerekiyor.

Harmanlanmış öğrenme ile ters yüz öğrenme farkı nedir?

Harmanlanmış öğrenme yüz yüze ve çevrim içi öğrenmeyi birlikte kullanan geniş bir yaklaşımdır. Ters yüz öğrenme bu çatının altındaki bir modeldir ve sırayı belirler. Konu anlatımı dersten önce, çevrim içi olur. Uygulama sonra, sınıfta olur.

Ters yüz öğrenme nasıl uygulanır? 5 adım

  1. Uygun konuyu seçin. Öğretmenle çok etkileşim gerektirmeyen, iyi bir kaynakla evde öğrenilebilecek kısımlar ters yüz modele uyar. Bir tanım, bir sınıflandırma ya da bir sürecin adımları buna örnek.
  2. Ders öncesi içeriği kısa tutun. Tek bir kavrama odaklanan kısa bir video, animasyon ya da okuma yeterli. Uzun içerik izlenmeden kalır.
  3. Hazırlığı ölçen birkaç soru ekleyin. Videonun sonuna 3-5 kısa soru koyun. Öğrenciden aklına takılan bir soruyu yazmasını da isteyin. Sonuçlara dersten önce bakın.
  4. Sınıf süresini uygulamaya ayırın. Konuyu sınıfta yeniden anlatmayın. Grup çalışması, problem çözme ya da tartışma planlayın.
  5. Erişimi ve aileleri düşünün. Evde cihazı ya da interneti olmayan öğrenciye okulda izleme zamanı ayırın. Velilere modelin amacını baştan anlatın; FCL senaryosu bazı ailelerin başta karşı çıkabileceğini hatırlatıyor.

Ters yüz öğrenme ders planı örneği: 6. sınıf Fen Bilimleri

Bu örneği tek ders saati (40 dakika) ve bir ev çalışması için yazdık.

Ünite: Güneş Sistemi ve Tutulmalar Öğrenme çıktısı: FB.6.1.1.1. Güneş sistemindeki gezegenleri niteliklerine göre sınıflandırabilme

Süreç bileşenleri:

  • a) Güneş sistemindeki gezegenlerin niteliklerini belirler.
  • b) Güneş sistemindeki gezegenleri niteliklerine göre ayrıştırır.
  • c) Güneş sistemindeki gezegenleri niteliklerine göre gruplandırır.
  • ç) Güneş sistemindeki gezegenleri niteliklerine göre etiketler.

Süreç bileşeni, öğrenme çıktısını küçük adımlara bölen parçadır. Bu planda (a) bileşenini eve, (b), (c) ve (ç) bileşenlerini sınıfa veriyoruz. Öğrenci gezegenlerin özelliklerini tek başına öğrenebilir. Onları karşılaştırıp gruplamak ise tartışma ister.

Dersten önce (evde, yaklaşık 15 dakika)

  • Kısa bir animasyon ya da video. Gezegenleri yüzey yapısı (kayaç ya da gaz), büyüklük ve Güneş'e göre sırası açısından tanıtsın.
  • 4 kısa soru. Örnek: "Yüzeyi kayaçtan oluşan gezegenler hangileridir?"
  • Öğrencinin konuyla ilgili merak ettiği 1 soruyu yazması.

Derste (40 dakika)

Süre Bölüm Etkinlik
5 dk Giriş Ev sorularında en çok yanlış yapılan noktayı kısaca tekrar edin. Öğrencilerin yazdığı sorulardan 2'sini sınıfa sorun.
15 dk Ayrıştırma ve gruplama (b, c) Her gruba 8 gezegen kartı verin. Grup bir ölçüt seçer ve gezegenleri bu ölçüte göre iki ya da daha fazla gruba ayırır.
10 dk Etiketleme (ç) Gruplar oluşturdukları sınıflara ad verir, örneğin iç gezegenler ve dış gezegenler. Her grup kendi sınıflamasını başka bir grubunkiyle karşılaştırır.
10 dk Kapanış Çıkış kartı: "Gezegenleri hangi ölçüte göre grupladın? Neden bu ölçütü seçtin?" Kartlara kısa geri bildirim verin.

Değerlendirme

Bu derste not vermek yerine öğrencinin nerede olduğunu görün. Ev sorularının sonucu, grup çalışmasındaki gözleminiz ve çıkış kartı bir sonraki dersi planlamanız için yeterli bilgi verir.

Planın sınıf kısmını Ders Planlayıcı ile aynı öğrenme çıktısını seçerek yazdırabilirsiniz. Sonra sohbet panelinden planı sınıfınıza göre düzenlersiniz. Adımlar için yapay zekâ ile ders planı hazırlama yazısına bakın. Sohbetle düzenlemeyi planı sohbet ederek düzenleme yazısında anlattık.

Yapay zekâ ters yüz derse nasıl yardım eder?

Ters yüz öğrenmenin en zor kısmı ders öncesi içeriği hazırlamak ve kimin hazırlandığını görmek. Voltran AI'da bu iki işi şöyle yapabilirsiniz:

Ders öncesi içeriği hazırlamak. Görsel Fabrikası konuya göre 6 dakikaya kadar seslendirmeli animasyon üretir. Animasyonun metnini çizilmeden önce okuyup düzeltirsiniz. Daha uzun bir hazırlık için Etüt kullanabilirsiniz. Etüt konuyu bölüm bölüm anlatır ve her bölümün sonuna bir soru koyar. İsterseniz aynı bölüme Orta ve İleri seviyede soru da eklersiniz. Hazırlık sorularını Soru Oluşturma ile hazırlarsınız (yapay zekâ ile soru hazırlama).

Ev çalışmasını ödeve çevirmek. Ödevlendirme ile içerikleri öğrencinin sırayla tamamlayacağı adımlara dizersiniz. Medya grubundan görsel, zihin haritası, animasyon, podcast, şarkı, YouTube videosu ya da kendi videonuzu adım olarak ekleyebilirsiniz. Ardından bir soru seti adımı koyarsınız. Adım türlerini Ödevlendirme: adım adım ödev yazısında ayrıntılı anlattık.

Ödevlendirme'de Adım Ekle penceresinin Medya grubu: görsel, zihin haritası, animasyon, podcast, şarkı, YouTube videosu ve video adımları

Adımların tamamlanma şartı bellidir. Animasyon adımı, öğrenci animasyonu sonuna kadar izleyince tamamlanır; ileri sarmak işe yaramaz. Video ve YouTube adımında videonun en az yarısını izlemesi gerekir.

Takılan öğrenciye yol göstermek. Test adımında öğrencinin yanında bir asistan durur. Asistan cevabı doğrudan vermez, öğrenciye sorular sorarak yol gösterir. Böylece öğrenci evde takıldığında boş kalmaz, cevabı da hazır almaz.

Öğrencinin ödevdeki test adımı ve yanında açılan Voltran AI Asistan paneli

Dersten önce kimin hazırlandığını görmek. Ödevin sayfasında kaç öğrencinin ödevi tamamladığını, kaçının başlamadığını ve her öğrencinin hangi adımda olduğunu görürsünüz. Dersin ilk 5 dakikasını bu bilgiye göre planlarsınız. Takibi Ödevlendirme: ödev takibi yazısında anlattık.

Öğrencinin yapay zekâyla doğrudan çalıştığı bu tür ödevler, MEB'in etik kılavuzuna göre YAZEK üzerinden Etik Beyan Formu gerektirir. Ayrıntıyı yapay zekâ eğitimde nasıl kullanılır? yazısında anlattık.

Sıkça sorulan sorular

Ters yüz öğrenme hangi sınıflarda uygulanır?

Her derste ve her kademede uygulanabilir, ama örnek senaryolar çoğunlukla ortaokul ve lise için yazılıyor. MEB'in FCL Türkiye sitesindeki ters yüz öğrenme senaryosu 10-18 yaşı hedefliyor. Küçük sınıflarda ev içeriğini daha kısa tutmak gerekir.

Öğrenci ders öncesi videoyu izlemezse ne olur?

Dersin ilk 5 dakikasını kısa bir tekrara ayırın ve izlemeyenlere sınıfta izleme fırsatı verin. Ödevi dijital olarak veriyorsanız kimin hangi adımı tamamladığını dersten önce kontrol edin.

Ters yüz öğrenme ile harmanlanmış öğrenme arasındaki fark ne?

Harmanlanmış öğrenme yüz yüze ve çevrim içi öğrenmeyi birlikte kullanan geniş bir yaklaşımdır. Ters yüz öğrenme bunun bir türüdür ve sırayı belirler: konu anlatımı çevrim içi olarak dersten önce, uygulama sınıfta olur.

Ters yüz öğrenmenin dezavantajları neler?

Öğretmenden ilk haftalarda daha fazla planlama ister. Evde internet ya da cihaz erişimi olmayan öğrenciler geride kalabilir. Bazı aileler modele başta karşı çıkabilir, bu yüzden amacı velilere açıkça anlatmak gerekir.

Bu yazı yapay zekâ desteğiyle hazırlandı, Voltran AI ekibi kontrol etti.

Voltran AI'ı okulunuzda deneyin

Bu yazıda anlattığımız araçları okulunuza özel bir demoda gösterelim.

Demo isteyin

Yeni yazılar ve kısa videolar için bizi takip edin

İlgili yazılar