Ders Planlayıcı serisi 3/4
Öğrenme çıktısı nedir? Ders planı için doğru çıktıyı seçmek
Öğrenme çıktısı, öğrencinin süreç sonunda neyi yapabileceğini anlatır. FB.6.1.3 gibi kodları okumayı ve Ders Planlayıcı'da doğru çıktıyı seçmeyi anlattık.
Öğrenme çıktısı, öğrencinin bir öğrenme sürecinin sonunda neyi bilmesi, anlaması ve yapabilmesi gerektiğini anlatan ifadedir. Maarif Modeli programlarında her ünite birkaç öğrenme çıktısından oluşur. Her çıktı da Türk alfabesi sırasıyla a, b, c, ç diye harflenen süreç bileşenlerine ayrılır.
Ders planı hazırlarken ilk karar, hangi çıktıyı ve hangi bileşenleri işleyeceğinizdir. Voltran AI'daki Ders Planlayıcı bu seçimi bir ağaç üzerinde yaptırır. Aşağıda önce kodları nasıl okuyacağınızı, sonra ağaçta doğru seçimi anlattık.

Öğrenme çıktısı ile kazanım arasındaki fark ne?
2018 öğretim programlarında dersin hedeflerine kazanım deniyordu. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programları bunun yerine öğrenme çıktısı terimini kullanır. Yeni terim, hedefin bir beceriyle birlikte yazılmasını öne çıkarır. Örneğin "Güneş ve Ay tutulması ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme" çıktısı, Bilimsel Çıkarım Yapma becerisine bağlıdır.
İki program arasındaki diğer farkları Maarif Modeli ile eski müfredat yazısında topladık.
Öğrenme çıktısı kodları nasıl okunur?
Ders Planlayıcı'da her çıktı bir kodla gelir. 6. sınıf Fen Bilimleri'nden bir örnek:
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| FB.6.1.3 | Fen Bilimleri, 6. sınıf, 1. ünite, 3. öğrenme çıktısı |
| FB.6.1.3.a | Aynı çıktının a süreç bileşeni |
| FBAB8 | Fen Bilimleri alan becerisi 8: Bilimsel Çıkarım Yapma |
| FBAB8.SB1 | Bu becerinin 1. alt becerisi: Nitelikleri tanımlamak |
| KB2.7 | Kavramsal beceri: Karşılaştırma Becerisi |
Süreç bileşeni, öğrenme çıktısına giden yoldaki küçük adımdır. FB.6.1.3'te üç bileşen var: tutulmaların niteliklerini tanımlamak (a), veri toplayıp kaydetmek (b) ve tutulmaları değerlendirmek (c). Ders Planlayıcı her derse bir ana bileşen verir, gerekirse ikinci bir bileşen ekler.
Ders Planlayıcı'daki öğrenme çıktısı ağacı nasıl çalışır?
Plan Oluştur'a bastığınızda önce programı seçersiniz: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ya da 2018 Öğretim Programları. Ardından sınıfı ve dersi seçin. Ders Planlayıcı üniteleri, programın her üniteye ayırdığı saatle birlikte listeler.
Ağaç üç katmanlıdır:
- Ünite. Yanındaki rozet ünitenin ders saatini gösterir. Oka basınca açılır.
- Öğrenme çıktısı. Kodun yanındaki rozet, çıktının bağlı olduğu beceridir. Rozetin üzerine gelince becerinin adı çıkar.
- Süreç bileşeni. Çıktının solundaki okla bileşenleri açarsınız. Çıktıyı işaretlediğinizde bütün bileşenlerini de seçmiş olursunuz. İstemediklerinizin işaretini kaldırabilirsiniz.
Aradığınız çıktıyı bulmak için Ara kutusuna kodu ya da bir kelimeyi yazabilirsiniz. Altta Seçilen sayacı kaç çıktı işaretlediğinizi gösterir.

Ders saatini kim belirler?
Seçtiğiniz her satırın sağında iki seçenek durur: Saat gir ve AI karar versin.
- Saat gir ile her bileşene kaç ders saati ayıracağınızı yazarsınız. Çıktının satırı, bileşenlerin toplamını gösterir. Yukarıdaki örnekte üç bileşene birer saat verdik, çıktı satırında 3 saat yazıyor.
- AI karar versin seçeneği seçimdeki bütün satırlara uygulanır. Voltran AI saatleri kendisi dağıtır ve plan sayfasında saatin yanına AI belirledi etiketini koyar.
Saati elle girmek için bileşenleri açıp seçmeniz gerekir. Bileşeni olmayan bir çıktıda saati doğrudan çıktıya yazarsınız.
Doğru öğrenme çıktısını seçmek için 5 ipucu
- Tek üniteyle başlayın. Bir plan tek bir üniteye aittir. İki ünitenin çıktısını seçerseniz Voltran AI sizi uyarır ve planı oluşturmaz.
- Saati çıktıya göre ayarlayın. Üç bileşenli bir çıktıyı tek derse sıkıştırmayın. Her bileşene en az bir ders saati düşünün.
- Bileşenle daraltın. O hafta yalnızca veri toplama yapacaksanız b bileşenini seçin. Plan da o adıma odaklanır.
- Beceri rozetine bakın. Rozet, derste öğrencinin ne yapacağını söyler. Bilimsel Model Oluşturma becerisi model kurmayı, Karşılaştırma Becerisi karşılaştırma görevlerini gerektirir.
- Ders kitabıyla eşleştirin. İkinci adımdaki Çalışma materyali ekle ile kitabın ilgili sayfalarını yükleyin. Voltran AI planın etkinliklerini o sayfalara göre yazar.
Seçtiğiniz çıktı planda nasıl görünür?
Plan, seçtiğiniz her öğrenme çıktısı için ayrı bir bölüm açar. Bölümün başında çıktının adı, ayrılan saat ve dersin hedefi yazar. Altında alan becerileri, eğilimler, değerler, okuryazarlık becerileri, içerik çerçevesi, anahtar kavramlar, temel kabuller ve ön değerlendirme süreci sıralanır.

Örneğimizde FB.6.1.3 ve FB.6.1.4 çıktılarını seçip saati Voltran AI'a bıraktık. Voltran AI her çıktıya 4 saat ayırdı ve toplam 8 ders yazdı. Her ders kartının üstünde, o dersin hedeflediği bileşen kodları durur. Böylece hangi dersin hangi adımı işlediğini kartı açmadan görürsünüz.
Planı yazdırmanın ve indirmenin adımlarını yapay zekâ ile ders planı hazırlama yazısında anlattık. Ünite saatlerini yıla yaymak için yıllık plan hazırlama, planı değiştirmek için planı sohbet ederek değiştirmek yazılarına bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Öğrenme çıktısı ile kazanım aynı şey mi?
İkisi de öğrencinin dersin sonunda ulaşması beklenen hedefi anlatır. Maarif Modeli programlarında öğrenme çıktısı, 2018 programlarında kazanım terimi kullanılır.
FB.6.1.3.a kodu ne anlama gelir?
FB dersin kısaltmasıdır (Fen Bilimleri), 6 sınıfı, 1 üniteyi, 3 ünitedeki öğrenme çıktısının sırasını gösterir. Sondaki a, o çıktının ilk süreç bileşenidir.
Bir plana farklı ünitelerden öğrenme çıktısı ekleyebilir miyim?
Hayır. Ders Planlayıcı'da bir plan tek bir üniteye aittir. Farklı ünitelerden seçim yaparsanız Voltran AI sizi uyarır.
Saat girmeden plan oluşturabilir miyim?
Evet. AI karar versin seçeneğiyle ders saatini Voltran AI belirler. Plan sayfasında saatin yanında AI belirledi etiketi görünür.
Kaynaklar
Bu yazı yapay zekâ desteğiyle hazırlandı, Voltran AI ekibi kontrol etti.
Ders Planlayıcı serisinin yazıları
- 1Yapay zekâ ile ders planı hazırlama: 40 dakikalık Maarif planı
- 2Yıllık plan hazırlama: ünite saatlerini haftalara dağıtmak
- 3Öğrenme çıktısı nedir? Ders planı için doğru çıktıyı seçmek
- 4Ders planı düzenleme: planı sohbet ederek değiştirmek
Voltran AI'ı okulunuzda deneyin
Bu yazıda anlattığımız araçları okulunuza özel bir demoda gösterelim.
Demo isteyin

